१ नोव्हेंबरपासून फोनमध्ये होणार मोठा बदल!, मोबाईल ग्राहकांसाठी महत्त्वाची बातमी

नवी दिल्ली JPN NEWS - अनोळखी क्रमांकावरून येणारे कॉल कोणाचे आहेत, हे समजण्यासाठी आता केवळ Truecallerसारख्या ॲपवर अवलंबून राहावे लागणार नाही. केंद्र सरकारच्या दूरसंचार विभागाने (DoT) १ नोव्हेंबर २०२६ पासून देशातील दूरसंचार सेवांमध्ये ‘कॉलिंग नेम प्रेझेंटेशन’ (CNAP) सुविधा लागू करण्याचे निर्देश दिले आहेत. या सुविधेमुळे मोबाईलवर येणाऱ्या कॉलसोबत संबंधित कॉलरचे नावही दिसणार आहे. यासाठी ग्राहकांना स्वतंत्रपणे अर्ज करण्याची आवश्यकता नसल्याचे वृत्त आहे.

काय आहे CNAP सुविधा? -

सध्या मोबाईलमध्ये सेव्ह नसलेल्या क्रमांकावरून कॉल आल्यास बहुतांश वेळा केवळ फोन नंबर दिसतो. नव्या CNAP प्रणालीमध्ये कॉल करणाऱ्या व्यक्तीच्या दूरसंचार कंपनीच्या ग्राहक नोंदीतील नाव क्रमांकासोबत दाखवले जाईल. त्यामुळे Jio, Airtel, Vodafone Idea (Vi) आणि BSNLसह दूरसंचार सेवा पुरवणाऱ्या कंपन्यांच्या पात्र नेटवर्कवरील ग्राहकांना अनोळखी कॉल ओळखणे अधिक सोपे होऊ शकते.

ही सुविधा सुरुवातीला 4G आणि त्यापुढील तंत्रज्ञानावर आधारित मोबाईल नेटवर्कसाठी लागू केली जाणार आहे. 2G, 3G आणि लँडलाईन सेवांमध्ये ती कधी लागू करायची, याबाबत स्वतंत्रपणे विचार केला जाणार आहे.

Truecallerपेक्षा कशी वेगळी? - 

Truecallerसारखी ॲप्स त्यांच्या उपलब्ध डेटाबेस आणि वापरकर्त्यांकडून मिळालेल्या माहितीनुसार कॉलरची ओळख दाखवतात. त्याउलट CNAPमध्ये दूरसंचार ऑपरेटरच्या ग्राहक नोंदीतील नावाचा आधार घेतला जाणार आहे. त्यामुळे कॉलरच्या नावाची माहिती अधिकृत ग्राहक नोंदीशी जोडलेली असेल.

मात्र, फोनवर नाव दिसले म्हणजे तो कॉल पूर्णपणे सुरक्षित आहे, असे समजू नये. फसवणूक करणारे अधिकृत व्यक्ती किंवा संस्थेचे नाव वापरूनही संपर्क साधू शकतात. त्यामुळे बँकिंग तपशील, OTP किंवा गोपनीय माहिती कोणालाही देण्यापूर्वी खात्री करणे आवश्यक आहे.

आंतरराष्ट्रीय कॉलसाठी स्वतंत्र ओळख - 

परदेशातून येणाऱ्या सेव्ह नसलेल्या क्रमांकांच्या कॉलसाठी स्क्रीनवर ‘International Call’ असा संदेश दिसेल. तसेच, व्यवसाय आणि व्यावसायिक ग्राहकांसाठी नियमानुसार पडताळणी केलेले अधिकृत किंवा नोंदणीकृत नाव दाखवण्याची तरतूद असू शकते. यामुळे व्यावसायिक कॉलची ओळख अधिक स्पष्ट होण्यास मदत होईल.

गोपनीयतेचे काय? - 

CNAP प्रणाली राबवताना माहितीची सुरक्षितता राखण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. कॉल संपल्यानंतर कॉलरच्या नावाची माहिती प्रणालीमध्ये साठवून ठेवण्यावर मर्यादा असतील. तसेच, CLIR म्हणजेच कॉल करताना आपला क्रमांक किंवा ओळख लपवण्याची अधिकृत सुविधा घेतलेल्या ग्राहकांसाठी लागू नियमांनुसार नाव प्रदर्शित केले जाणार नाही.

एकूणच, CNAP सुविधेमुळे अनोळखी कॉलची ओळख पटवणे सोपे होण्याची आणि स्पॅम कॉल व फोनद्वारे होणाऱ्या फसवणुकीला आळा घालण्याच्या प्रयत्नांना मदत मिळण्याची अपेक्षा आहे. मात्र, ही सुविधा फसवणुकीचे सर्व प्रकार थांबवेल, अशी हमी देता येत नाही.