Mumbai मनोरीतील समुद्राचे पाणी गोडे करण्याच्या प्रकल्पाला मच्छिमारांचा विरोध; १९ ऑक्टोबरला मोर्चा

मुंबई JPN NEWS - मुंबईतील वाढती पाण्याची गरज पूर्ण करण्यासाठी बृहन्मुंबई महानगरपालिकेकडून मनोरी येथे समुद्राचे खारे पाणी गोडे करण्याचा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प राबविण्यात येत आहे. मात्र, या प्रकल्पामुळे सागरी पर्यावरण आणि मत्स्यसंपत्तीवर विपरीत परिणाम होण्याची भीती व्यक्त करत मच्छिमार संघटनांनी विरोधाची भूमिका घेतली आहे. या विरोधात अखिल महाराष्ट्र मच्छिमार कृती समितीच्या वतीने १९ ऑक्टोबर रोजी वांद्रे येथील जिल्हाधिकारी कार्यालयावर मोर्चा काढण्यात येणार असल्याची माहिती समितीचे अध्यक्ष देवेंद्र तांडेल यांनी दिली.

मुंबईला अतिरिक्त पाणी उपलब्ध करून देण्यासाठी निःक्षारीकरण प्रकल्पाचा पर्याय महापालिकेने पुढे आणला आहे. या प्रकल्पात समुद्रातून पाणी उचलून त्यावर प्रक्रिया केली जाणार आहे. मात्र, प्रक्रियेनंतर उरणारे अतिक्षारयुक्त पाणी पुन्हा समुद्रात सोडल्याने सागरी जीवसृष्टी आणि मासेमारीवर गंभीर परिणाम होऊ शकतो, अशी चिंता मच्छिमार संघटनांनी व्यक्त केली आहे.

समुद्रातून पाणी आणण्यासाठी स्वतंत्र बोगदा आणि पाइपलाइन - 

प्रकल्पाच्या नियोजनानुसार, समुद्राच्या पृष्ठभागापासून सुमारे २० मीटर खोलीवरून २.३६ किलोमीटर लांबीच्या बोगद्याद्वारे समुद्राचे पाणी उचलले जाणार आहे. त्यानंतर निःक्षारीकरण प्रक्रियेद्वारे पिण्यायोग्य पाणी तयार केले जाईल. प्रक्रियेत उरणारे अतिक्षारयुक्त पाणी समुद्रात सोडण्यासाठी २.४२ किलोमीटर लांबीची पाइपलाइन टाकण्याचे नियोजन आहे.

प्रकल्पाच्या पहिल्या टप्प्यात दररोज २०० दशलक्ष लीटर, तर दुसऱ्या टप्प्यात आणखी २०० दशलक्ष लीटर पाणी उपलब्ध करण्याचे उद्दिष्ट आहे. यामुळे एकूण ४०० दशलक्ष लीटर प्रतिदिन पाणी उपलब्ध होण्याचे नियोजन असल्याचे दिलेल्या माहितीत नमूद करण्यात आले आहे.

पहिल्या टप्प्यातील २०० दशलक्ष लीटर प्रतिदिन क्षमतेच्या प्रकल्पात पूर्वप्रक्रिया, दोन टप्प्यांतील रिव्हर्स ऑस्मोसिस (आरओ) आणि पुनर्खनिजीकरण या प्रक्रिया समाविष्ट आहेत. सागरी जीवसृष्टीचे संरक्षण करण्यासाठी पाणी उचलण्याचा वेग मर्यादित ठेवण्यासारख्या अभियांत्रिकी उपाययोजनाही प्रस्तावित आहेत.

अतिक्षारयुक्त पाण्याच्या विसर्गावरून चिंता - 

प्रकल्प पूर्ण क्षमतेने कार्यान्वित झाल्यानंतर दररोज सुमारे ३०० दशलक्ष लीटर अतिक्षारयुक्त पाणी पुन्हा समुद्रात सोडले जाण्याची शक्यता असल्याचा दावा देवेंद्र तांडेल यांनी केला आहे. या विसर्गामुळे समुद्रातील पर्यावरणीय संतुलन बिघडू शकते आणि मासेमारीवर परिणाम होऊ शकतो, अशी भीती त्यांनी व्यक्त केली.

समुद्रातील पाण्याची क्षारता, विसर्गाचे ठिकाण, पाण्याचा प्रवाह आणि त्याचा सागरी जीवांवर होणारा परिणाम या बाबी महत्त्वाच्या ठरणार आहेत. महापालिकेकडून सागरी जीवसृष्टीच्या संरक्षणासाठी उपाययोजना प्रस्तावित असल्या, तरी त्यांची परिणामकारकता आणि पर्यावरणावरील संभाव्य परिणाम याबाबत मच्छिमार संघटनांनी चिंता उपस्थित केली आहे.

मुंबईकरांवर आर्थिक बोजा पडण्याचीही भीती -

या प्रकल्पामुळे मुंबईकरांवर हजारो कोटी रुपयांचा आर्थिक बोजा पडू शकतो, असा दावाही अखिल महाराष्ट्र मच्छिमार कृती समितीने केला आहे. त्यामुळे सागरी पर्यावरणावरील संभाव्य परिणाम आणि प्रकल्पाचा आर्थिक भार या दोन्ही मुद्द्यांवर स्पष्टता मिळावी, अशी भूमिका समितीने घेतली आहे.

मुंबईची पाण्याची गरज भागविण्यासाठी महापालिका या प्रकल्पाबाबत ठाम असताना, मच्छिमार संघटनांनी त्याविरोधात आंदोलनाची तयारी सुरू केली आहे. त्यामुळे मनोरी निःक्षारीकरण प्रकल्पावरून महापालिका आणि मच्छिमार संघटना यांच्यातील संघर्ष अधिक तीव्र होण्याची शक्यता आहे.